Malzeme Listesi
| R1-3-5-7-9 |
1 kohm |
| R2-4-6-8-10 |
2,2 kohm |
| C1 |
100 µF/16V |
| Q1-Q2-Q3 |
BC239 |
| SCR1-2-3-4 |
T1N400 |
| S1-.....-10 |
Bas-çek anahtar |
| Kaynak |
6 V pil veya adaptör olabilir. |
| Röle |
6 voltluk röle (200 mA'den az akım çekmeli) |
| Diyot |
1N4001 |
Devrenin Açıklaması
Devresi verilen bu elektronik şifreli kilit, eğlenceli bir oyuncak olarak kullanılabileceği gibi, elektronik olarak açılmasını engellemek istediğiniz bir cihazı açma yolunun önüne konularak kilit olarak da kullanılabilir.
Bu kilit, ancak 5 adet düğmeye doğru kombinasyon ve sıra ile basmak suretiyle açılabilir. Devrede 30420 muhtemel kombinasyon olup, bilmeyen birinin bu kombinasyonu bulma olasılığı üç milyonda birdir. Üstelik 5 düğmeye 10 saniye içinde basılmazsa, doğru sıra ile basılsa da açılmaz.
Devre, Q1 ve Q2 transistörlerinden oluşan bir zaman devresi ile bir SCR (tristör) sıra dedektöründen oluşmaktadır. 5 adet bas-çek (push buton) anahtar (S6...S10) kombinasyon için, diğer 5 adeti ise (S1...S5) devrenin çalışmasını engellemek içindir.
S6 anahtarı, kombinasyonun ilk basamağıdır. Kısa bir süre için bu anahtara basıldığında, C1 kondansatörü şarj olarak Q1 ve Q2 transistörlerini yaklaşık olarak 10 saniye için iletime geçirir.
Kombinasyonun ikinci basamağı S7 anahtarına basılınca, SCR1 tristörü ateşlenerek R3 direncine bir voltaj tatbik eder. Bu ise, S8 anahtarına basıldığında SCR2 tristörünün tetiklenmesi için gerekli akımı sağlar. Bu işlemler böylece Q3 röle sürücü transistörün enerjilenmesine kadar devam eder ve şifreli kilit açılmış olur. Eğer şifre 10 saniye içinde açılmazsa, kilit otomatikman OFF durumuna geçer. Bu durumda kilidi açmak için işlemleri yeniden yapmak gerekir.
Eğer doğru sıra ile gidilmeyip herhangi bir aşamada S1...S5 anahtarlarından birine basılırsa, kilit yine OFF durumuna geçer.
Kilidin kombinasyonu istenildiği zaman, düğme yerleri değiştirilmek suretiyle değiştirilebilir.
Röle olarak 6 voltluk bir tip kullanılabilir. Yalnız, rölenin devreden 200mA'den fazla akım çekmemesi gerekir. Röle kontakları da korunacak devreye enerji veren hattın arasına konulur.
Bu devre yapılınca kombinasyonun bir yere yazılmasında fayda vardır. Aksi halde siz de açmak da zorlanırsınız.
Devrenin baskı devre şeması ve yerleştirme planı aşağıdaki gibidir:
Elemanların Verileri
Eğer bu tristör piyasada bulunamazsa, herhangi bir marka ve yukarıdaki değerlerde olan kullanılabilir.
|
