www.derinelektronik.com

                                                                              Site Haritası

Kategoriler:
Ana Sayfa Temel Elektronik Bilgileri

Direnç Renk Kodları

Direnç renk kodları tablosu

DİRENÇLER

   1. Çalışması:
   
   Dirençler üzerlerinden geçen akıma zorluk gösteren devre elemanlarıdır. Bu özelliklerinden dolayı gerilimi sınırlamak için kullanılırlar. Çalışırken direnç üzerinde, direncin değerine ve dirençten geçen akıma bağlı olarak gerilim düşümü olur. Direnç, devrede kullanılırken değeri-tolerans-gücü göz önüne alınır ve buna göre direnç seçimi yapılır.

   2. Direncin Değeri:

renk kodlu dirençler
Renk Kodlu Dirençler

   
   Direnç birimi ohm'dur. Direncin değeri ya üstüne yazılır ya da renk kodları ile belirtilir.

Dirençler

   Örneklere dikkat edilirse, direnç üzerindeki rakamın sonunda herhangi bir harf yoksa, direnç değeri ohm olarak, rakamlar arasına harf konulmuşsa, harfin bulunduğu yer virgül anlamına gelirken çıkan değer harfin değeri olarak direnç değerini verir.

A. 4 RENKLİ DİRENÇ DEĞERLERİNİN OKUNMASI

4 Renkli Direnç

   Resimdeki gibi üzerinde 4 renk bulunan dirençlerin değeri okunurken, 1. ve 2. renklerin karşılığı yan yana yazılıp, çıkan değer, 3. rengin çarpan değeri ile çarpılır. Çarpım sonucu çıkacak değer direncin ohm olarak değeridir. 4. renk ise tolerans değeridir.

Yukarıdaki resim üzerinden konuyu örnekleyelim:

4 renkli direnci okumak

   Görüldüğü gibi direncin değeri 560 kiloohm çıkmakta ve aşağı veya yukarı 5 kiloohm kadar bir tolerans yani değerinde oynama miktarı bulunmaktadır.

B. 5 RENKLİ DİRENÇ DEĞERLERİNİN OKUNMASI

5 renkli direnç

   Direnç değerinin hassas olduğu yerlerde kullanılan bu dirençlerin üzerinde 5 renk vardır. 1.2.3. renklerin karşılığı yan yana yazılıp çıkan değer 4. renk karşılığı ile çarpılır. 5. renk ise tolerans değeridir.

Yukarıdaki resim üzerinden konuyu örnekleyelim:

5 renkli direnci okumak

   Görüldüğü gibi direncin değeri 237 ohm çıkmakta ve art-eksi 2 ohm tolerans bulunmaktadır.

   3. Direncin Toleransı:

   Dirençler değişik değerlerde yapıldıkları gibi değişik tolerans değerlerinde de yapılır. Tolerans, direncin üzerinde belirtilen değerinin ölçüldüğünde hangi değerler arasında olabileceğini gösterir.

Aynı renk kodlu birkaç direnç ölçüldüğünde farklı değerler çıkabilir. Bu fark toleranslardan ileri gelmektedir.

Toleransı bir örnekle açıklayalm:

Kahverengi-siyah-kırmızı-gümüş yaldız renklerine sahip bir direncin değeri 1000 ohm'dur. Ancak direncin tolerans değeri gümüş yaldız olduğundan bu direnç
+,-%10 değer değiştirebilir. Buna göre direncin ölçümünde hangi değerler arasında olabileceğini görelim:

Bunun için 1000'in %10'u bulunur. Yani 1000, 100'e bölünüp 10 ile çarpılır. Sonuç;

1000/100=10
10x10=100'dr. 1000'in %10'u 100 olduğundan, bu değer 1000 ile toplanır ve 1000'den çıkarılır.

1000-100=900
1000+100=1100
Ksaca +,-%10 toleranslı 1000 ohm'luk direnç ölçüldüğünde 900 ohm ile 1100 ohm arasında olabilir.

Tolerans değeri büyük olursa devrede istenmeyen durumlar oluşabilir. Bu yüzden küçük tolerans değerli dirençler tercih edilmelidir. Normal montajlarda tolerans +,-%5 olan altın yaldız tercih edilirken, hassas devrelerde ise daha küçük toleranslar seçilmelidir.

   4. Direncin Gücü:

   Bilindiği gibi direnç devrede iken üzerinde gerilim düşümü olmaktadır. Direncin bozulmaması için, üzerinden geçen akıma dayanması, yani yeterli güçte olması gerekir. Aksi halde üzerinden geçen akıma dayanamayıp bozulur. Buna direncin yanması denilir.

watlı dirençler
Watlı Dirençler

Direnç yanmasının önüne geçmek için de, dirençler değişik güçte yapılırlar. Direncin gücü, Watt olarak ifade edilir. Yani dirençten geçecek akım yüksek olacağı zaman vatlı direnç kullanılırken, akım az ise vatsız direnç şeklinde ifade edilen tipte dirençler kullanılır.

Devrede kullanılacak direncin gücünün ne olması gerektiğini direnç üzerindeki gerilim düşümü ile hesaplarız.

Vatlı dirençler büyük, vatsız olanlar ise küçüktürler. Yani direnç gücü arttıkça boyutları da artar.
Vatsız direncin gücü direnç boyutu ile belirtilirken, vatlı olanların üstünde yazar.
Vatsız direnç denilen dirençler aslında 1/4 yani çeyrek watt'lıktırlar. Vatlı dirençler ise ondan daha fazla olanlardır ki 1/2 , 1, 2, 5, 10 şeklinde olurlar.

 

 

 

 

 

 

 

Soru, yorum veya isteklerinizi buraya yazabilirsiniz.

Tracker

Kurulum: 21.07.2009
Son Güncelleme: 26-Oct-2013 13:51

© www.derinelektronik.com